विद्यालय छाड्नुका कारणहरू र त्यसले समग्र शैक्षिक प्रणालीमा पार्ने प्रभावको अध्ययन एक महत्वपूर्ण पक्ष हो। विद्यालय छाड्नुका विभिन्न सामाजिक, आर्थिक र शैक्षिक कारणहरू हुन सक्छन् जुन समग्र शिक्षा प्रणालीको सुधारका लागि महत्वपूर्ण छन्। यस खण्डमा पोखरा गाउँपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा विद्यालय छाड्नुका कारणहरूको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।
पोखरा महानगरपालिकामा कुल २२,९६९ विद्यार्थीहरूले विविध कारणहरूले विद्यालय छोडेका छन्, जसमध्ये ३२.५९% आर्थिक सम्बन्धी,९.२५% शिक्षा सम्बन्धी, र२८.९४% सामाजिक कारणहरूले गर्दा विद्यालय छाडेका छन्।
पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २२,९६९
| क्र.सं. | विद्यालय छाड्ने कारण | जनसंख्या | प्रतिशत |
|---|---|---|---|
| १ | आर्थिक कारण | ७,४८६ | ३२.५९% |
| २ | शैक्षिक कारण | २,१२५ | ९.२५% |
| ३ | सामाजिक कारण | ६,६४७ | २८.९४% |
| ४ | अन्य कारण | ६,७११ | २९.२२% |
| जम्मा | २२,९६९ | १००.००% | |
वडा अनुसार विभिन्न कारणले विद्यालय छाड्नेहरूको वितरण
विभिन्न वडाहरूमा आर्थिक कारण विद्यालय छाड्नेहरूको तुलना
वडा अनुसार विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विस्तृत विश्लेषण
| वडा नं. | जम्मा विद्यालय छाड्नेहरू | आर्थिक कारण | शैक्षिक कारण | सामाजिक कारण | अन्य कारण |
|---|---|---|---|---|---|
| वडा १ | ६९३ | २३४ (३३.७७%) | २४ (३.४६%) | १९० (२७.४२%) | २४५ (३५.३५%) |
| वडा २ | ५६८ | २५० (४४.०१%) | २ (०.३५%) | १६२ (२८.५२%) | १५४ (२७.११%) |
| वडा ३ | २८६ | १२५ (४३.७१%) | ३८ (१३.२९%) | ३४ (११.८९%) | ८९ (३१.१२%) |
| वडा ४ | ४८७ | १२५ (२५.६७%) | ७६ (१५.६१%) | ८४ (१७.२५%) | २०२ (४१.४८%) |
| वडा ५ | १,२५२ | ५५० (४३.९३%) | १०३ (८.२३%) | ४२४ (३३.८७%) | १७५ (१३.९८%) |
| वडा ६ | ४८३ | ३२८ (६७.९१%) | ११ (२.२८%) | ९६ (१९.८८%) | ४८ (९.९४%) |
| वडा ७ | ६५७ | २०२ (३०.७५%) | २३ (३.५०%) | १९० (२८.९२%) | २४२ (३६.८३%) |
| वडा ८ | १,१५२ | ४८० (४१.६७%) | ४२ (३.६५%) | २३८ (२०.६६%) | ३९२ (३४.०३%) |
| वडा ९ | १,१४९ | २२३ (१९.४१%) | १०५ (९.१४%) | २०७ (१८.०२%) | ६१४ (५३.४४%) |
| वडा १० | ५२२ | २१८ (४१.७६%) | १२ (२.३०%) | १२१ (२३.१८%) | १७१ (३२.७६%) |
| वडा ११ | ५५२ | २२६ (४०.९४%) | ७६ (१३.७७%) | १३४ (२४.२८%) | ११६ (२१.०१%) |
| वडा १२ | ५१७ | १५६ (३०.१७%) | २० (३.८७%) | १२६ (२४.३७%) | २१५ (४१.५९%) |
| वडा १३ | ८७३ | २७३ (३१.२७%) | ११२ (१२.८३%) | २६१ (२९.९०%) | २२७ (२६.००%) |
| वडा १४ | १,४१४ | ४३७ (३०.९१%) | १८२ (१२.८७%) | ३७७ (२६.६६%) | ४१८ (२९.५६%) |
| वडा १५ | ९७१ | ३७२ (३८.३१%) | ११३ (११.६४%) | ३०८ (३१.७२%) | १७८ (१८.३३%) |
| वडा १६ | ९३९ | ४०३ (४२.९२%) | ३६ (३.८३%) | ३३० (३५.१४%) | १७० (१८.१०%) |
| वडा १७ | १,६४८ | ५९३ (३५.९८%) | १५० (९.१०%) | ४३८ (२६.५८%) | ४६७ (२८.३४%) |
| वडा १८ | ६२९ | ११२ (१७.८१%) | १६२ (२५.७६%) | १७६ (२७.९८%) | १७९ (२८.४६%) |
| वडा १९ | ४९२ | १९४ (३९.४३%) | ७८ (१५.८५%) | १७५ (३५.५७%) | ४५ (९.१५%) |
| वडा २० | १८२ | ६८ (३७.३६%) | ३१ (१७.०३%) | ४७ (२५.८२%) | ३६ (१९.७८%) |
| वडा २१ | ५९४ | २०४ (३४.३४%) | २९ (४.८८%) | १६३ (२७.४४%) | १९८ (३३.३३%) |
| वडा २२ | ३९० | १६० (४१.०३%) | ९ (२.३१%) | १५३ (३९.२३%) | ६८ (१७.४४%) |
| वडा २३ | ३०८ | ९६ (३१.१७%) | ५८ (१८.८३%) | १२३ (३९.९४%) | ३१ (१०.०६%) |
| वडा २४ | २६७ | ९६ (३५.९६%) | ४४ (१६.४८%) | १०४ (३८.९५%) | २३ (८.६१%) |
| वडा २५ | ८७७ | १३६ (१५.५१%) | १४ (१.६०%) | २०४ (२३.२६%) | ५२३ (५९.६४%) |
| वडा २६ | ८८४ | २०१ (२२.७४%) | ७९ (८.९४%) | ३३५ (३७.९०%) | २६९ (३०.४३%) |
| वडा २७ | ८८६ | १५० (१६.९३%) | ८८ (९.९३%) | ३४१ (३८.४९%) | ३०७ (३४.६५%) |
| वडा २८ | १८३ | ५२ (२८.४२%) | १२ (६.५६%) | ७३ (३९.८९%) | ४६ (२५.१४%) |
| वडा २९ | ७१६ | १६९ (२३.६०%) | १६९ (२३.६०%) | २३७ (३३.१०%) | १४१ (१९.६९%) |
| वडा ३० | ४९५ | १९३ (३८.९९%) | ३२ (६.४६%) | १७९ (३६.१६%) | ९१ (१८.३८%) |
| वडा ३१ | ४५३ | १४८ (३२.६७%) | ३३ (७.२८%) | १८३ (४०.४०%) | ८९ (१९.६५%) |
| वडा ३२ | ७३५ | १६४ (२२.३१%) | १०२ (१३.८८%) | २६४ (३५.९२%) | २०५ (२७.८९%) |
| वडा ३३ | ७१५ | १४८ (२०.७०%) | ६० (८.३९%) | १७० (२३.७८%) | ३३७ (४७.१३%) |
| पालिका जम्मा | २२,९६९ | ७,४८६ (३२.५९%) | २,१२५ (९.२५%) | ६,६४७ (२८.९४%) | ६,७११ (२९.२२%) |
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६९३
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५६८
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २८६
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४८७
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,२५२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४८३
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६५७
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,१५२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,१४९
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५२२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५५२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५१७
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८७३
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,४१४
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ९७१
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ९३९
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,६४८
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६२९
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४९२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १८२
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५९४
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ३९०
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ३०८
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २६७
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८७७
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८८४
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८८६
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १८३
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७१६
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४९५
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४५३
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७३५
कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७१५
पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा३२.५९% जनसंख्याले आर्थिक सम्बन्धी कारणले विद्यालय छोडेका छन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. ६ मा सबैभन्दा बढी ६७.९१% जनसंख्याले आर्थिक कारणले विद्यालय छोडेका छन्।
३२.५९%
७,४८६ जना(7,486 people)
९.२५%
२,१२५ जना(2,125 people)
२८.९४%
६,६४७ जना(6,647 people)
२९.२२%
६,७११ जना(6,711 people)
वडा ६
आर्थिक कारणले छाड्ने दर: ६७.९१%67.91% economic-related dropout rate
यस वडामा आर्थिक कारण विद्यालय छाड्नेको प्रतिशत सबैभन्दा बढी रहेको छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा ३५.३२% ले उच्च छ।
यसले यस वडामा आर्थिक अवसर वा आर्थिक बाध्यताका कारण विद्यार्थीहरू विद्यालय छाड्न बाध्य भएको संकेत गर्दछ।
वडा २५
आर्थिक कारणले छाड्ने दर: १५.५१%15.51% economic-related dropout rate
यस वडामा रोजगारीका कारण विद्यालय छाड्नेको दर न्यून रहेको छ, जसले यहाँ शैक्षिक संस्थाहरूले विद्यार्थीहरूलाई राम्रोसँग टिकाइराख्न सफल भएको देखाउँछ। यस वडाको शैक्षिक प्रतिधारण रणनीति अन्य वडाहरूमा पनि लागू गर्न सकिन्छ।
उत्तम स्तर
•सूचकाङ्क विवरण: शैक्षिक प्रतिधारण सूचकाङ्क विभिन्न कारणहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा रोजगारी सम्बन्धी कारणहरूलाई बढी भार दिइएको छ।
•व्याख्या: ८०.६ अंकले उत्तम शैक्षिक प्रतिधारण दर्शाउँछ। यसमा सुधारका लागि विद्यालय छाड्ने कारणहरूको सम्बोधन गर्ने कार्यक्रमहरू आवश्यक छन्।
पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:
यसरी पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषणले पालिकामा शैक्षिक नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। विद्यालय छाड्ने दर घटाउन र विद्यार्थी संरक्षण गर्नका लागि वडागत आवश्यकता र विशेषताहरूलाई ध्यानमा राखी विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ।