विद्यालय छाड्ने कारणहरू - पोखरा महानगरपालिका (School Dropout Causes - Pokhara Metropolitan City)

पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको अवस्था

परिचय

विद्यालय छाड्नुका कारणहरू र त्यसले समग्र शैक्षिक प्रणालीमा पार्ने प्रभावको अध्ययन एक महत्वपूर्ण पक्ष हो। विद्यालय छाड्नुका विभिन्न सामाजिक, आर्थिक र शैक्षिक कारणहरू हुन सक्छन् जुन समग्र शिक्षा प्रणालीको सुधारका लागि महत्वपूर्ण छन्। यस खण्डमा पोखरा गाउँपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा विद्यालय छाड्नुका कारणहरूको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

पोखरा महानगरपालिकामा कुल २२,९६९ विद्यार्थीहरूले विविध कारणहरूले विद्यालय छोडेका छन्, जसमध्ये ३२.५९% आर्थिक सम्बन्धी,९.२५% शिक्षा सम्बन्धी, र२८.९४% सामाजिक कारणहरूले गर्दा विद्यालय छाडेका छन्।

विद्यालय छाड्ने कारणहरूको वितरण

पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:

विद्यालय छाड्ने कारण अनुसार वितरण

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २२,९६९

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.विद्यालय छाड्ने कारणजनसंख्याप्रतिशत
आर्थिक कारण७,४८६३२.५९%
शैक्षिक कारण२,१२५९.२५%
सामाजिक कारण६,६४७२८.९४%
अन्य कारण६,७११२९.२२%
जम्मा२२,९६९१००.००%

विद्यालय छाड्ने कारण विवरण

आर्थिक कारण३२.५९%
शैक्षिक कारण९.२५%
सामाजिक कारण२८.९४%
अन्य कारण२९.२२%

वडा अनुसार विद्यालय छाड्ने कारणहरू

वडा अनुसार विभिन्न कारणले विद्यालय छाड्नेहरूको वितरण

वडागत आर्थिक कारणले विद्यालय छाड्ने दर

विभिन्न वडाहरूमा आर्थिक कारण विद्यालय छाड्नेहरूको तुलना

वडागत विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषण

वडा अनुसार विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विस्तृत विश्लेषण

वडा नं.जम्मा विद्यालय छाड्नेहरूआर्थिक कारणशैक्षिक कारणसामाजिक कारणअन्य कारण
वडा ६९३२३४
(३३.७७%)
२४
(३.४६%)
१९०
(२७.४२%)
२४५
(३५.३५%)
वडा ५६८२५०
(४४.०१%)
(०.३५%)
१६२
(२८.५२%)
१५४
(२७.११%)
वडा २८६१२५
(४३.७१%)
३८
(१३.२९%)
३४
(११.८९%)
८९
(३१.१२%)
वडा ४८७१२५
(२५.६७%)
७६
(१५.६१%)
८४
(१७.२५%)
२०२
(४१.४८%)
वडा १,२५२५५०
(४३.९३%)
१०३
(८.२३%)
४२४
(३३.८७%)
१७५
(१३.९८%)
वडा ४८३३२८
(६७.९१%)
११
(२.२८%)
९६
(१९.८८%)
४८
(९.९४%)
वडा ६५७२०२
(३०.७५%)
२३
(३.५०%)
१९०
(२८.९२%)
२४२
(३६.८३%)
वडा १,१५२४८०
(४१.६७%)
४२
(३.६५%)
२३८
(२०.६६%)
३९२
(३४.०३%)
वडा १,१४९२२३
(१९.४१%)
१०५
(९.१४%)
२०७
(१८.०२%)
६१४
(५३.४४%)
वडा १०५२२२१८
(४१.७६%)
१२
(२.३०%)
१२१
(२३.१८%)
१७१
(३२.७६%)
वडा ११५५२२२६
(४०.९४%)
७६
(१३.७७%)
१३४
(२४.२८%)
११६
(२१.०१%)
वडा १२५१७१५६
(३०.१७%)
२०
(३.८७%)
१२६
(२४.३७%)
२१५
(४१.५९%)
वडा १३८७३२७३
(३१.२७%)
११२
(१२.८३%)
२६१
(२९.९०%)
२२७
(२६.००%)
वडा १४१,४१४४३७
(३०.९१%)
१८२
(१२.८७%)
३७७
(२६.६६%)
४१८
(२९.५६%)
वडा १५९७१३७२
(३८.३१%)
११३
(११.६४%)
३०८
(३१.७२%)
१७८
(१८.३३%)
वडा १६९३९४०३
(४२.९२%)
३६
(३.८३%)
३३०
(३५.१४%)
१७०
(१८.१०%)
वडा १७१,६४८५९३
(३५.९८%)
१५०
(९.१०%)
४३८
(२६.५८%)
४६७
(२८.३४%)
वडा १८६२९११२
(१७.८१%)
१६२
(२५.७६%)
१७६
(२७.९८%)
१७९
(२८.४६%)
वडा १९४९२१९४
(३९.४३%)
७८
(१५.८५%)
१७५
(३५.५७%)
४५
(९.१५%)
वडा २०१८२६८
(३७.३६%)
३१
(१७.०३%)
४७
(२५.८२%)
३६
(१९.७८%)
वडा २१५९४२०४
(३४.३४%)
२९
(४.८८%)
१६३
(२७.४४%)
१९८
(३३.३३%)
वडा २२३९०१६०
(४१.०३%)
(२.३१%)
१५३
(३९.२३%)
६८
(१७.४४%)
वडा २३३०८९६
(३१.१७%)
५८
(१८.८३%)
१२३
(३९.९४%)
३१
(१०.०६%)
वडा २४२६७९६
(३५.९६%)
४४
(१६.४८%)
१०४
(३८.९५%)
२३
(८.६१%)
वडा २५८७७१३६
(१५.५१%)
१४
(१.६०%)
२०४
(२३.२६%)
५२३
(५९.६४%)
वडा २६८८४२०१
(२२.७४%)
७९
(८.९४%)
३३५
(३७.९०%)
२६९
(३०.४३%)
वडा २७८८६१५०
(१६.९३%)
८८
(९.९३%)
३४१
(३८.४९%)
३०७
(३४.६५%)
वडा २८१८३५२
(२८.४२%)
१२
(६.५६%)
७३
(३९.८९%)
४६
(२५.१४%)
वडा २९७१६१६९
(२३.६०%)
१६९
(२३.६०%)
२३७
(३३.१०%)
१४१
(१९.६९%)
वडा ३०४९५१९३
(३८.९९%)
३२
(६.४६%)
१७९
(३६.१६%)
९१
(१८.३८%)
वडा ३१४५३१४८
(३२.६७%)
३३
(७.२८%)
१८३
(४०.४०%)
८९
(१९.६५%)
वडा ३२७३५१६४
(२२.३१%)
१०२
(१३.८८%)
२६४
(३५.९२%)
२०५
(२७.८९%)
वडा ३३७१५१४८
(२०.७०%)
६०
(८.३९%)
१७०
(२३.७८%)
३३७
(४७.१३%)
पालिका जम्मा२२,९६९७,४८६
(३२.५९%)
२,१२५
(९.२५%)
६,६४७
(२८.९४%)
६,७११
(२९.२२%)

वडागत विद्यालय छाड्ने कारणहरूको वितरण

वडा १

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६९३

आर्थिक कारण३३.८%
शैक्षिक कारण३.५%
सामाजिक कारण२७.४%
अन्य कारण३५.४%

वडा २

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५६८

आर्थिक कारण४४.०%
शैक्षिक कारण०.४%
सामाजिक कारण२८.५%
अन्य कारण२७.१%

वडा ३

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २८६

आर्थिक कारण४३.७%
शैक्षिक कारण१३.३%
सामाजिक कारण११.९%
अन्य कारण३१.१%

वडा ४

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४८७

आर्थिक कारण२५.७%
शैक्षिक कारण१५.६%
सामाजिक कारण१७.२%
अन्य कारण४१.५%

वडा ५

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,२५२

आर्थिक कारण४३.९%
शैक्षिक कारण८.२%
सामाजिक कारण३३.९%
अन्य कारण१४.०%

वडा ६

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४८३

आर्थिक कारण६७.९%
शैक्षिक कारण२.३%
सामाजिक कारण१९.९%
अन्य कारण९.९%

वडा ७

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६५७

आर्थिक कारण३०.७%
शैक्षिक कारण३.५%
सामाजिक कारण२८.९%
अन्य कारण३६.८%

वडा ८

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,१५२

आर्थिक कारण४१.७%
शैक्षिक कारण३.६%
सामाजिक कारण२०.७%
अन्य कारण३४.०%

वडा ९

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,१४९

आर्थिक कारण१९.४%
शैक्षिक कारण९.१%
सामाजिक कारण१८.०%
अन्य कारण५३.४%

वडा १०

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५२२

आर्थिक कारण४१.८%
शैक्षिक कारण२.३%
सामाजिक कारण२३.२%
अन्य कारण३२.८%

वडा ११

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५५२

आर्थिक कारण४०.९%
शैक्षिक कारण१३.८%
सामाजिक कारण२४.३%
अन्य कारण२१.०%

वडा १२

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५१७

आर्थिक कारण३०.२%
शैक्षिक कारण३.९%
सामाजिक कारण२४.४%
अन्य कारण४१.६%

वडा १३

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८७३

आर्थिक कारण३१.३%
शैक्षिक कारण१२.८%
सामाजिक कारण२९.९%
अन्य कारण२६.०%

वडा १४

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,४१४

आर्थिक कारण३०.९%
शैक्षिक कारण१२.९%
सामाजिक कारण२६.७%
अन्य कारण२९.६%

वडा १५

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ९७१

आर्थिक कारण३८.३%
शैक्षिक कारण११.६%
सामाजिक कारण३१.७%
अन्य कारण१८.३%

वडा १६

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ९३९

आर्थिक कारण४२.९%
शैक्षिक कारण३.८%
सामाजिक कारण३५.१%
अन्य कारण१८.१%

वडा १७

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १,६४८

आर्थिक कारण३६.०%
शैक्षिक कारण९.१%
सामाजिक कारण२६.६%
अन्य कारण२८.३%

वडा १८

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ६२९

आर्थिक कारण१७.८%
शैक्षिक कारण२५.८%
सामाजिक कारण२८.०%
अन्य कारण२८.५%

वडा १९

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४९२

आर्थिक कारण३९.४%
शैक्षिक कारण१५.९%
सामाजिक कारण३५.६%
अन्य कारण९.१%

वडा २०

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १८२

आर्थिक कारण३७.४%
शैक्षिक कारण१७.०%
सामाजिक कारण२५.८%
अन्य कारण१९.८%

वडा २१

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ५९४

आर्थिक कारण३४.३%
शैक्षिक कारण४.९%
सामाजिक कारण२७.४%
अन्य कारण३३.३%

वडा २२

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ३९०

आर्थिक कारण४१.०%
शैक्षिक कारण२.३%
सामाजिक कारण३९.२%
अन्य कारण१७.४%

वडा २३

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ३०८

आर्थिक कारण३१.२%
शैक्षिक कारण१८.८%
सामाजिक कारण३९.९%
अन्य कारण१०.१%

वडा २४

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: २६७

आर्थिक कारण३६.०%
शैक्षिक कारण१६.५%
सामाजिक कारण३९.०%
अन्य कारण८.६%

वडा २५

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८७७

आर्थिक कारण१५.५%
शैक्षिक कारण१.६%
सामाजिक कारण२३.३%
अन्य कारण५९.६%

वडा २६

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८८४

आर्थिक कारण२२.७%
शैक्षिक कारण८.९%
सामाजिक कारण३७.९%
अन्य कारण३०.४%

वडा २७

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ८८६

आर्थिक कारण१६.९%
शैक्षिक कारण९.९%
सामाजिक कारण३८.५%
अन्य कारण३४.७%

वडा २८

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: १८३

आर्थिक कारण२८.४%
शैक्षिक कारण६.६%
सामाजिक कारण३९.९%
अन्य कारण२५.१%

वडा २९

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७१६

आर्थिक कारण२३.६%
शैक्षिक कारण२३.६%
सामाजिक कारण३३.१%
अन्य कारण१९.७%

वडा ३०

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४९५

आर्थिक कारण३९.०%
शैक्षिक कारण६.५%
सामाजिक कारण३६.२%
अन्य कारण१८.४%

वडा ३१

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ४५३

आर्थिक कारण३२.७%
शैक्षिक कारण७.३%
सामाजिक कारण४०.४%
अन्य कारण१९.६%

वडा ३२

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७३५

आर्थिक कारण२२.३%
शैक्षिक कारण१३.९%
सामाजिक कारण३५.९%
अन्य कारण२७.९%

वडा ३३

कुल विद्यालय छाड्नेहरू: ७१५

आर्थिक कारण२०.७%
शैक्षिक कारण८.४%
सामाजिक कारण२३.८%
अन्य कारण४७.१%

विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषण

पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा३२.५९% जनसंख्याले आर्थिक सम्बन्धी कारणले विद्यालय छोडेका छन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. मा सबैभन्दा बढी ६७.९१% जनसंख्याले आर्थिक कारणले विद्यालय छोडेका छन्।

आर्थिक कारणEconomic Reasons

३२.५९%

७,४८६ जना(7,486 people)

शैक्षिक कारणEducational Reasons

९.२५%

२,१२५ जना(2,125 people)

सामाजिक कारणSocial Reasons

२८.९४%

६,६४७ जना(6,647 people)

अन्य कारणOther Reasons

२९.२२%

६,७११ जना(6,711 people)

विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विस्तृत विश्लेषणDetailed School Dropout Causes Analysis of Pokhara

आर्थिक कारणले बढी विद्यालय छाड्ने वडाWard with Highest Economic-related Dropout Rate in Pokhara Rural Municipality

वडा

आर्थिक कारणले छाड्ने दर: ६७.९१%67.91% economic-related dropout rate

विशेषताहरू

यस वडामा आर्थिक कारण विद्यालय छाड्नेको प्रतिशत सबैभन्दा बढी रहेको छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा ३५.३२% ले उच्च छ।

यसले यस वडामा आर्थिक अवसर वा आर्थिक बाध्यताका कारण विद्यार्थीहरू विद्यालय छाड्न बाध्य भएको संकेत गर्दछ।

आर्थिक कारणले कम विद्यालय छाड्ने वडाWard with Low Economic-related Dropout Rate in Pokhara

वडा २५

आर्थिक कारणले छाड्ने दर: १५.५१%15.51% economic-related dropout rate

सकारात्मक पक्ष

यस वडामा रोजगारीका कारण विद्यालय छाड्नेको दर न्यून रहेको छ, जसले यहाँ शैक्षिक संस्थाहरूले विद्यार्थीहरूलाई राम्रोसँग टिकाइराख्न सफल भएको देखाउँछ। यस वडाको शैक्षिक प्रतिधारण रणनीति अन्य वडाहरूमा पनि लागू गर्न सकिन्छ।

शैक्षिक प्रतिधारण सूचकाङ्क

८०.६

उत्तम स्तर

सूचकाङ्क विवरण: शैक्षिक प्रतिधारण सूचकाङ्क विभिन्न कारणहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा रोजगारी सम्बन्धी कारणहरूलाई बढी भार दिइएको छ।

व्याख्या: ८०.६ अंकले उत्तम शैक्षिक प्रतिधारण दर्शाउँछ। यसमा सुधारका लागि विद्यालय छाड्ने कारणहरूको सम्बोधन गर्ने कार्यक्रमहरू आवश्यक छन्।

छाड्ने कारणहरूको विश्लेषण

सबैभन्दा बढी उल्लेखित कारणहरू
अन्य२९.२२%
विवाह भएकोले२८.४१%
काम शुर गरेको/जागिर पाएर२२.३२%
आर्थिक सम्बन्धी छाड्ने अवस्था
आर्थिक सम्बन्धी कारणहरू३२.५९%

शैक्षिक संरक्षण रणनीति

पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

१.
आर्थिक सहायता कार्यक्रम: ३२.५९% विद्यार्थीहरू आर्थिक कारणले स्कुल छाड्ने गरेकोले उनीहरूलाई छात्रवृत्ति र आर्थिक सहयोग कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने।
२.
सामाजिक सहायता कार्यक्रम: सामाजिक कारणले विद्यालय छाड्नेहरूलाई समुदायमा आधारित सहयोग प्रणाली विकास गरी शिक्षामा निरन्तरता दिन प्रोत्साहन गर्ने।
३.
लचिलो शैक्षिक कार्यक्रम: काम गर्दै पढ्न चाहने विद्यार्थीहरूका लागि अंशकालिक वा लचिलो समयमा पढ्न सक्ने व्यवस्था गर्ने।
४.
वडागत विशेष कार्यक्रमहरू: वडा नं. जस्ता बढी ड्रपआउट दर भएका क्षेत्रहरूमा विशेष शैक्षिक प्रोत्साहन कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने।
५.
परामर्श सेवा: विद्यालय छाड्न लागेका विद्यार्थीहरूका लागि परामर्श सेवा र अभिभावक शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने।

यसरी पोखरा महानगरपालिकामा विद्यालय छाड्ने कारणहरूको विश्लेषणले पालिकामा शैक्षिक नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। विद्यालय छाड्ने दर घटाउन र विद्यार्थी संरक्षण गर्नका लागि वडागत आवश्यकता र विशेषताहरूलाई ध्यानमा राखी विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ।