प्रसूती स्थानको अवस्था - पोखरा महानगरपालिका (Delivery Place Statistics - Pokhara Metropolitan City)

पोखरा महानगरपालिकामा प्रसूती स्थानको अवस्था

परिचय

प्रसूती स्थानको चयनले आमा र शिशुको स्वास्थ्य र सुरक्षामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दछ। संस्थागत प्रसूती (अस्पताल वा स्वास्थ्य केन्द्रमा हुने प्रसूती) ले मातृ तथा शिशु मृत्युदर कम गर्न मद्दत गर्दछ। यस खण्डमा पोखरा महानगरपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा प्रसूती स्थानको अवस्था र त्यसको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

पोखरा महानगरपालिकामा कुल ४,६९० प्रसूती मध्ये६६.२७% सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा,२१.८८% निजी स्वास्थ्य संस्थामा, र३.३७% घरमा भएका छन्।

प्रमुख तथ्यहरू

पोखरा महानगरपालिकामा प्रसूती स्थान सम्बन्धी महत्वपूर्ण तथ्यहरू:

कुल प्रसूती

४,६९०

पालिका भरिमा

संस्थागत प्रसूती दर

८८.१%

सरकारी र निजी संस्थामा

घरमा प्रसूती दर

३.४%

घरमा हुने प्रसूती

वडा संख्या

३३

कुल वडा संख्या

प्रसूती स्थानको वितरण

पोखरा महानगरपालिकामा प्रसूती स्थानको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:

प्रसूती स्थान अनुसार वितरण

कुल प्रसूती: ४,६९०

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.प्रसूती स्थानसंख्याप्रतिशत
सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा३,१०८६६.२७%
नीजी स्वास्थ्य संस्थामा१,०२६२१.८८%
घरमा१५८३.३७%
अन्य३९८८.४९%
जम्मा४,६९०१००.००%

प्रसूती स्थान विवरण

सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा६६.२७%
नीजी स्वास्थ्य संस्थामा२१.८८%
घरमा३.३७%
अन्य८.४९%

वडा अनुसार प्रसूती स्थान

वडा अनुसार प्रसूती स्थानको वितरण

वडागत संस्थागत प्रसूती दर

विभिन्न वडाहरूमा संस्थागत प्रसूती दरको तुलना

वडागत प्रसूती स्थान विश्लेषण

वडा अनुसार प्रसूती स्थानको विस्तृत विश्लेषण

वडा नं.जम्मा प्रसूतीसरकारी स्वास्थ्य संस्थामानीजी स्वास्थ्य संस्थामाघरमाअन्य
वडा १३३९०
(६७.६७%)
२९
(२१.८०%)
(१.५०%)
१२
(९.०२%)
वडा ७९५९
(७४.६८%)
१६
(२०.२५%)
(०.००%)
(५.०६%)
वडा ३९१०
(२५.६४%)
१७
(४३.५९%)
(७.६९%)
(२३.०८%)
वडा ४९३०
(६१.२२%)
१४
(२८.५७%)
(४.०८%)
(६.१२%)
वडा १९५१५४
(७८.९७%)
२६
(१३.३३%)
(३.५९%)
(४.१०%)
वडा ८१५३
(६५.४३%)
१९
(२३.४६%)
(१.२३%)
(९.८८%)
वडा १३९८०
(५७.५५%)
४९
(३५.२५%)
(२.८८%)
(४.३२%)
वडा २८२१६६
(५८.८७%)
६१
(२१.६३%)
(०.००%)
५५
(१९.५०%)
वडा १७५७९
(४५.१४%)
५९
(३३.७१%)
१५
(८.५७%)
२२
(१२.५७%)
वडा १०१८१८६
(४७.५१%)
५८
(३२.०४%)
११
(६.०८%)
२६
(१४.३६%)
वडा १११२७८०
(६२.९९%)
४२
(३३.०७%)
(०.००%)
(३.९४%)
वडा १२१३९९०
(६४.७५%)
३०
(२१.५८%)
(०.७२%)
१८
(१२.९५%)
वडा १३२४८१८०
(७२.५८%)
४६
(१८.५५%)
(१.६१%)
१८
(७.२६%)
वडा १४२८२१४७
(५२.१३%)
७४
(२६.२४%)
२४
(८.५१%)
३७
(१३.१२%)
वडा १५१७९९६
(५३.६३%)
६४
(३५.७५%)
(०.००%)
१९
(१०.६१%)
वडा १६१८५१३५
(७२.९७%)
२६
(१४.०५%)
(३.२४%)
१८
(९.७३%)
वडा १७३९६२७१
(६८.४३%)
९०
(२२.७३%)
११
(२.७८%)
२४
(६.०६%)
वडा १८११८९५
(८०.५१%)
१०
(८.४७%)
(०.००%)
१३
(११.०२%)
वडा १९९९६५
(६५.६६%)
१७
(१७.१७%)
(५.०५%)
१२
(१२.१२%)
वडा २०४४२८
(६३.६४%)
१५
(३४.०९%)
(२.२७%)
(०.००%)
वडा २११०२७८
(७६.४७%)
१०
(९.८०%)
(४.९०%)
(८.८२%)
वडा २२६६६२
(९३.९४%)
(३.०३%)
(०.००%)
(३.०३%)
वडा २३६५४०
(६१.५४%)
१८
(२७.६९%)
(७.६९%)
(३.०८%)
वडा २४६५३६
(५५.३८%)
२१
(३२.३१%)
(९.२३%)
(३.०८%)
वडा २५१४२९३
(६५.४९%)
३१
(२१.८३%)
(०.००%)
१८
(१२.६८%)
वडा २६१६६१३२
(७९.५२%)
२१
(१२.६५%)
(४.८२%)
(३.०१%)
वडा २७१२३१०४
(८४.५५%)
१५
(१२.२०%)
(३.२५%)
(०.००%)
वडा २८५२५१
(९८.०८%)
(१.९२%)
(०.००%)
(०.००%)
वडा २९२०३१२४
(६१.०८%)
५७
(२८.०८%)
(३.९४%)
१४
(६.९०%)
वडा ३०१५०११४
(७६.००%)
२१
(१४.००%)
(१.३३%)
१३
(८.६७%)
वडा ३११४१९०
(६३.८३%)
३५
(२४.८२%)
१४
(९.९३%)
(१.४२%)
वडा ३२१३२१०४
(७८.७९%)
१८
(१३.६४%)
(६.८२%)
(०.७६%)
वडा ३३११३८६
(७६.११%)
१४
(१२.३९%)
(०.००%)
१३
(११.५०%)
पालिका जम्मा४,६९०३,१०८
(६६.२७%)
१,०२६
(२१.८८%)
१५८
(३.३७%)
३९८
(८.४९%)

वडागत प्रसूती स्थानको वितरण

वडा १

कुल प्रसूती: १३३

सरकारी स्वास्थ्...६७.७%
नीजी स्वास्थ्य ...२१.८%
घरमा१.५%
अन्य९.०%

वडा २

कुल प्रसूती: ७९

सरकारी स्वास्थ्...७४.७%
नीजी स्वास्थ्य ...२०.३%
अन्य५.१%

वडा ३

कुल प्रसूती: ३९

सरकारी स्वास्थ्...२५.६%
नीजी स्वास्थ्य ...४३.६%
घरमा७.७%
अन्य२३.१%

वडा ४

कुल प्रसूती: ४९

सरकारी स्वास्थ्...६१.२%
नीजी स्वास्थ्य ...२८.६%
घरमा४.१%
अन्य६.१%

वडा ५

कुल प्रसूती: १९५

सरकारी स्वास्थ्...७९.०%
नीजी स्वास्थ्य ...१३.३%
घरमा३.६%
अन्य४.१%

वडा ६

कुल प्रसूती: ८१

सरकारी स्वास्थ्...६५.४%
नीजी स्वास्थ्य ...२३.५%
घरमा१.२%
अन्य९.९%

वडा ७

कुल प्रसूती: १३९

सरकारी स्वास्थ्...५७.६%
नीजी स्वास्थ्य ...३५.३%
घरमा२.९%
अन्य४.३%

वडा ८

कुल प्रसूती: २८२

सरकारी स्वास्थ्...५८.९%
नीजी स्वास्थ्य ...२१.६%
अन्य१९.५%

वडा ९

कुल प्रसूती: १७५

सरकारी स्वास्थ्...४५.१%
नीजी स्वास्थ्य ...३३.७%
घरमा८.६%
अन्य१२.६%

वडा १०

कुल प्रसूती: १८१

सरकारी स्वास्थ्...४७.५%
नीजी स्वास्थ्य ...३२.०%
घरमा६.१%
अन्य१४.४%

वडा ११

कुल प्रसूती: १२७

सरकारी स्वास्थ्...६३.०%
नीजी स्वास्थ्य ...३३.१%
अन्य३.९%

वडा १२

कुल प्रसूती: १३९

सरकारी स्वास्थ्...६४.७%
नीजी स्वास्थ्य ...२१.६%
घरमा०.७%
अन्य१२.९%

वडा १३

कुल प्रसूती: २४८

सरकारी स्वास्थ्...७२.६%
नीजी स्वास्थ्य ...१८.५%
घरमा१.६%
अन्य७.३%

वडा १४

कुल प्रसूती: २८२

सरकारी स्वास्थ्...५२.१%
नीजी स्वास्थ्य ...२६.२%
घरमा८.५%
अन्य१३.१%

वडा १५

कुल प्रसूती: १७९

सरकारी स्वास्थ्...५३.६%
नीजी स्वास्थ्य ...३५.८%
अन्य१०.६%

वडा १६

कुल प्रसूती: १८५

सरकारी स्वास्थ्...७३.०%
नीजी स्वास्थ्य ...१४.१%
घरमा३.२%
अन्य९.७%

वडा १७

कुल प्रसूती: ३९६

सरकारी स्वास्थ्...६८.४%
नीजी स्वास्थ्य ...२२.७%
घरमा२.८%
अन्य६.१%

वडा १८

कुल प्रसूती: ११८

सरकारी स्वास्थ्...८०.५%
नीजी स्वास्थ्य ...८.५%
अन्य११.०%

वडा १९

कुल प्रसूती: ९९

सरकारी स्वास्थ्...६५.७%
नीजी स्वास्थ्य ...१७.२%
घरमा५.१%
अन्य१२.१%

वडा २०

कुल प्रसूती: ४४

सरकारी स्वास्थ्...६३.६%
नीजी स्वास्थ्य ...३४.१%
घरमा२.३%

वडा २१

कुल प्रसूती: १०२

सरकारी स्वास्थ्...७६.५%
नीजी स्वास्थ्य ...९.८%
घरमा४.९%
अन्य८.८%

वडा २२

कुल प्रसूती: ६६

सरकारी स्वास्थ्...९३.९%
नीजी स्वास्थ्य ...३.०%
अन्य३.०%

वडा २३

कुल प्रसूती: ६५

सरकारी स्वास्थ्...६१.५%
नीजी स्वास्थ्य ...२७.७%
घरमा७.७%
अन्य३.१%

वडा २४

कुल प्रसूती: ६५

सरकारी स्वास्थ्...५५.४%
नीजी स्वास्थ्य ...३२.३%
घरमा९.२%
अन्य३.१%

वडा २५

कुल प्रसूती: १४२

सरकारी स्वास्थ्...६५.५%
नीजी स्वास्थ्य ...२१.८%
अन्य१२.७%

वडा २६

कुल प्रसूती: १६६

सरकारी स्वास्थ्...७९.५%
नीजी स्वास्थ्य ...१२.७%
घरमा४.८%
अन्य३.०%

वडा २७

कुल प्रसूती: १२३

सरकारी स्वास्थ्...८४.६%
नीजी स्वास्थ्य ...१२.२%
घरमा३.३%

वडा २८

कुल प्रसूती: ५२

सरकारी स्वास्थ्...९८.१%
नीजी स्वास्थ्य ...१.९%

वडा २९

कुल प्रसूती: २०३

सरकारी स्वास्थ्...६१.१%
नीजी स्वास्थ्य ...२८.१%
घरमा३.९%
अन्य६.९%

वडा ३०

कुल प्रसूती: १५०

सरकारी स्वास्थ्...७६.०%
नीजी स्वास्थ्य ...१४.०%
घरमा१.३%
अन्य८.७%

वडा ३१

कुल प्रसूती: १४१

सरकारी स्वास्थ्...६३.८%
नीजी स्वास्थ्य ...२४.८%
घरमा९.९%
अन्य१.४%

वडा ३२

कुल प्रसूती: १३२

सरकारी स्वास्थ्...७८.८%
नीजी स्वास्थ्य ...१३.६%
घरमा६.८%
अन्य०.८%

वडा ३३

कुल प्रसूती: ११३

सरकारी स्वास्थ्...७६.१%
नीजी स्वास्थ्य ...१२.४%
अन्य११.५%

प्रसूती स्थानको विश्लेषण

पोखरा महानगरपालिकामा प्रसूती स्थानको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा८८.१५% प्रसूती संस्थागत रूपमा भएका छन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. २८ मा सबैभन्दा धेरै संस्थागत प्रसूती भएको छ, जहाँ १००.००% प्रसूती संस्थागत रूपमा भएका छन्।

१.
संस्थागत प्रसूती प्रवर्धन: गुणस्तरीय प्रसूती सेवालाई निरन्तरता दिने र थप सुधार गर्न सम्बन्धित स्वास्थ्यकर्मीहरूको क्षमता विकास गर्ने।
२.
वडागत सेवा विस्तार: वडा नं. मा संस्थागत प्रसूती दर कम रहेकोले त्यहाँ थप प्रसूती सेवा विस्तार र स्वास्थ्य संस्था सुदृढीकरण गर्ने।
३.
यातायात सेवा: टाढाका वडाहरूमा गर्भवती महिलाहरूलाई प्रसूती सेवाका लागि यातायात सेवा प्रदान गर्ने।
४.
प्रोत्साहन कार्यक्रम: संस्थागत प्रसूतीका लागि प्रोत्साहन स्वरूप नगद सहायता वा अन्य सुविधाहरू प्रदान गर्ने।
५.
प्रसूती सेवा विकेन्द्रीकरण: दुर्गम क्षेत्रमा बर्थिङ सेन्टरहरू स्थापना गरी गर्भवती महिलाहरूलाई नजिकैबाट सेवा उपलब्ध गराउने।
६.
जनचेतना अभिवृद्धि: घरमा प्रसूती गर्दा हुनसक्ने जोखिमहरू बारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने तथा संस्थागत प्रसूतीका फाइदाहरू बारे प्रचार प्रसार गर्ने।
७.
सामुदायिक सहभागिता: सुरक्षित मातृत्व सेवाको पहुँच र उपयोगिता बढाउन स्थानीय नेतृत्व, आमा समूह र महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूको परिचालन गरी सामुदायिक स्वामित्व बढाउने।

प्रसूती स्थानको समष्टिगत विश्लेषण

संस्थागत प्रसूती दर

८८.१

उत्तम स्तर

संस्थागत प्रसूती दर: पालिकामा कुल प्रसूतीको ८८.१४% संस्थागत रूपमा (सरकारी वा निजी स्वास्थ्य संस्थामा) हुने गरेको छ।

व्याख्या: उत्तम स्तरको संस्थागत प्रसूती दरले पालिकामा मातृ स्वास्थ्य सेवाको पहुँच राम्रो रहेको देखाउँछ।

प्रसूती स्थान विश्लेषण

प्रसूती स्थान वितरण
सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा६६.२७%
नीजी स्वास्थ्य संस्थामा२१.८८%
संस्थागत प्रसूती (जम्मा)८८.१४%

कुल ४,१३४ प्रसूती संस्थागत रूपमा भएका छन्

उत्तम संस्थागत प्रसूती दर भएको वडाWard with Best Institutional Delivery Rate in Pokhara Rural Municipality

वडा २८

संस्थागत प्रसूती दर: १००.००%100.00% institutional delivery rate

विशेषताहरू

यस वडामा अधिकांश प्रसूती संस्थागत रूपमा हुने गरेको छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा ११.८६% ले उच्च छ।

यसले यस वडामा स्वास्थ्य चेतना, प्रसूती सेवाको पहुँच र सुविधाको उपलब्धता राम्रो रहेको संकेत गर्दछ।

कम संस्थागत प्रसूती दर भएको वडाWard with Low Institutional Delivery Rate in Pokhara

वडा

संस्थागत प्रसूती दर: ६९.२३%69.23% institutional delivery rate

सुधार आवश्यक

यस वडामा संस्थागत प्रसूती दर कम रहेको देखिन्छ। अधिकांश प्रसूती घरमै हुने गरेको देखिन्छ, जसले मातृ तथा शिशु स्वास्थ्यमा जोखिम बढाउँछ। यस वडामा स्वास्थ्य चेतना अभिवृद्धि, प्रसूती सेवाको विस्तार र गर्भवती महिलाहरूका लागि यातायात सुविधा बढाउनु आवश्यक छ।

संस्थागत प्रसूती प्रवर्धन रणनीति

पोखरा महानगरपालिकामा संस्थागत प्रसूती प्रवर्धनका लागि निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

१.
जनचेतना अभिवृद्धि: घरमा प्रसूती गर्दा हुनसक्ने जोखिमहरू बारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने तथा संस्थागत प्रसूतीका फाइदाहरू बारे प्रचार प्रसार गर्ने।
२.
स्वास्थ्य संस्था सुदृढीकरण: वडा नं. मा संस्थागत प्रसूती दर कम देखिएकोले त्यहाँ थप प्रसूती सेवा विस्तार र स्वास्थ्य संस्था सुदृढीकरण गर्ने।
३.
यातायात सेवा: टाढाका वडाहरूमा गर्भवती महिलाहरूलाई प्रसूती सेवाका लागि यातायात सेवा प्रदान गर्ने।
४.
प्रोत्साहन कार्यक्रम: संस्थागत प्रसूतीका लागि प्रोत्साहन स्वरूप नगद सहायता वा अन्य सुविधाहरू प्रदान गर्ने।
५.
प्रसूती सेवा विकेन्द्रीकरण: दुर्गम क्षेत्रमा बर्थिङ सेन्टरहरू स्थापना गरी गर्भवती महिलाहरूलाई नजिकैबाट सेवा उपलब्ध गराउने।

यसरी पोखरा महानगरपालिकामा प्रसूती स्थानको अवस्थाको विश्लेषणले स्वास्थ्य सेवा विस्तार र मातृ शिशु स्वास्थ्य नीति निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। वडागत आवश्यकता अनुसार लक्षित कार्यक्रम र सेवा विस्तार गरेर संस्थागत प्रसूती दरमा सुधार ल्याउन आवश्यक छ।