खानेपानीका स्रोतहरू - पोखरा महानगरपालिका (Drinking Water Sources - Pokhara Metropolitan City)

पोखरा महानगरपालिकामा खानेपानीका स्रोतहरूको अवस्था

परिचय

खानेपानीको स्रोतहरूको अवस्था र पहुँच स्वास्थ्य, सरसफाइ र समग्र जीवनस्तरको एक महत्वपूर्ण निर्धारक हो। यस खण्डमा पोखरा गाउँपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा खानेपानीका स्रोतहरूको उपलब्धता र वितरणको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

पोखरा महानगरपालिकामा कुल १४३,०६८ घरधुरीहरू मध्ये६७.६७% ले पाइपको पानी,०.२४% ले इनारको पानी, र६.२७% ले प्राकृतिक स्रोतबाट खानेपानी प्राप्त गर्दछन्।

खानेपानीका स्रोतहरूको वितरण

पोखरा महानगरपालिकामा खानेपानीका स्रोतहरूको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:

खानेपानीको स्रोत अनुसार घरधुरी वितरण

कुल घरधुरी: १४३,०६८

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.खानेपानीको स्रोतघरधुरीप्रतिशत
पाइपको पानी९६,८२१६७.६७%
इनारको पानी३४९०.२४%
प्राकृतिक स्रोत८,९६६६.२७%
अन्य स्रोत३६,९३२२५.८१%
जम्मा१४३,०६८१००.००%

खानेपानी स्रोत विवरण

पाइपको पानी६७.६७%
इनारको पानी०.२४%
प्राकृतिक स्रोत६.२७%
अन्य स्रोत२५.८१%

वडा अनुसार खानेपानीका स्रोतहरू

वडा अनुसार विभिन्न खानेपानीका स्रोतहरू प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको वितरण

वडागत पाइप खानेपानी पहुँच दर

विभिन्न वडाहरूमा पाइपको पानी प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको तुलना

वडागत खानेपानीका स्रोतहरूको विश्लेषण

वडा अनुसार खानेपानीका स्रोतहरूको विस्तृत विश्लेषण

वडा नं.जम्मा घरधुरीपाइपको पानीइनारको पानीप्राकृतिक स्रोतअन्य स्रोत
वडा ३,८८५१,४१६
(३६.४५%)
(०.०५%)
२७८
(७.१६%)
२,१८९
(५६.३४%)
वडा २,६१३२,१२४
(८१.२९%)
(०.००%)
८०
(३.०६%)
४०९
(१५.६५%)
वडा ३,०३६२,८९९
(९५.४९%)
(०.००%)
३३
(१.०९%)
१०४
(३.४३%)
वडा २,५४९६८०
(२६.६८%)
(०.०४%)
२४
(०.९४%)
१,८४४
(७२.३४%)
वडा ६,२१९२,७२१
(४३.७५%)
(०.०२%)
७०७
(११.३७%)
२,७९०
(४४.८६%)
वडा ४,०२६१,४७४
(३६.६१%)
२८
(०.७०%)
४९२
(१२.२२%)
२,०३२
(५०.४७%)
वडा ४,३७७२,०८१
(४७.५४%)
(०.००%)
१००
(२.२८%)
२,१९६
(५०.१७%)
वडा ६,९६०३,८४८
(५५.२९%)
(०.०३%)
६९
(०.९९%)
३,०४१
(४३.६९%)
वडा ४,४५२३,१४७
(७०.६९%)
(०.०४%)
३२
(०.७२%)
१,२७१
(२८.५५%)
वडा १०५,०१४३,८७५
(७७.२८%)
(०.०६%)
६३
(१.२६%)
१,०७३
(२१.४०%)
वडा ११४,९०१४,५१२
(९२.०६%)
(०.०४%)
६९
(१.४१%)
३१८
(६.४९%)
वडा १२३,५४०२,६२७
(७४.२१%)
१४
(०.४०%)
६३
(१.७८%)
८३६
(२३.६२%)
वडा १३६,१०९४,६१४
(७५.५३%)
१५
(०.२५%)
३३२
(५.४३%)
१,१४८
(१८.७९%)
वडा १४८,७९१३,०१४
(३४.२९%)
२४
(०.२७%)
२१६
(२.४६%)
५,५३७
(६२.९८%)
वडा १५६,७९८१,८६८
(२७.४८%)
(०.०९%)
१९४
(२.८५%)
४,७३०
(६९.५८%)
वडा १६६,८१५५,२०८
(७६.४२%)
(०.०३%)
५५३
(८.११%)
१,०५२
(१५.४४%)
वडा १७१२,८१५८,६७७
(६७.७१%)
(०.०५%)
१,१३८
(८.८८%)
२,९९३
(२३.३६%)
वडा १८३,६०६२,९१३
(८०.७८%)
१७
(०.४७%)
५०२
(१३.९२%)
१७४
(४.८३%)
वडा १९३,८५९३,२१२
(८३.२३%)
(०.१०%)
१४०
(३.६३%)
५०३
(१३.०३%)
वडा २०१,०९६७७२
(७०.४४%)
(०.१८%)
३१३
(२८.५६%)
(०.८२%)
वडा २१२,५२६२,४१५
(९५.६१%)
१९
(०.७५%)
७५
(२.९७%)
१७
(०.६७%)
वडा २२२,११६१,७९५
(८४.८३%)
(०.०५%)
३१३
(१४.७९%)
(०.३३%)
वडा २३१,१९११,१३८
(९५.५५%)
(०.६७%)
४१
(३.४४%)
(०.३४%)
वडा २४१,६५७१,६१६
(९७.५३%)
(०.३०%)
१६
(०.९७%)
२०
(१.२१%)
वडा २५४,९०२४,३९३
(८९.६२%)
(०.१६%)
३४७
(७.०८%)
१५४
(३.१४%)
वडा २६४,६७३३,५३१
(७५.५६%)
२२
(०.४७%)
८०३
(१७.१८%)
३१७
(६.७८%)
वडा २७४,५६२३,२४०
(७१.०२%)
३९
(०.८५%)
९१४
(२०.०४%)
३६९
(८.०९%)
वडा २८१,१७७९९२
(८४.२८%)
(०.६८%)
१२२
(१०.३७%)
५५
(४.६७%)
वडा २९४,५२८३,६४७
(८०.५४%)
१९
(०.४२%)
१४३
(३.१६%)
७१९
(१५.८८%)
वडा ३०४,५१०३,७२८
(८२.६६%)
२२
(०.४९%)
१२४
(२.७५%)
६३६
(१४.१०%)
वडा ३१२,४२४१,८४४
(७६.०७%)
४७
(१.९४%)
२६१
(१०.७७%)
२७२
(११.२२%)
वडा ३२४,०९०३,६८३
(९०.०५%)
(०.२०%)
३२७
(८.००%)
७२
(१.७६%)
वडा ३३३,२५१३,११७
(९५.८८%)
११
(०.३४%)
८२
(२.५२%)
४१
(१.२६%)
पालिका जम्मा१४३,०६८९६,८२१
(६७.६७%)
३४९
(०.२४%)
८,९६६
(६.२७%)
३६,९३२
(२५.८१%)

वडागत खानेपानीका स्रोतहरूको वितरण

वडा १

कुल घरधुरी: ३,८८५

पाइपको पानी३६.४%
इनारको पानी०.१%
प्राकृतिक स्रोत७.२%
अन्य स्रोत५६.३%

वडा २

कुल घरधुरी: २,६१३

पाइपको पानी८१.३%
प्राकृतिक स्रोत३.१%
अन्य स्रोत१५.७%

वडा ३

कुल घरधुरी: ३,०३६

पाइपको पानी९५.५%
प्राकृतिक स्रोत१.१%
अन्य स्रोत३.४%

वडा ४

कुल घरधुरी: २,५४९

पाइपको पानी२६.७%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत०.९%
अन्य स्रोत७२.३%

वडा ५

कुल घरधुरी: ६,२१९

पाइपको पानी४३.८%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत११.४%
अन्य स्रोत४४.९%

वडा ६

कुल घरधुरी: ४,०२६

पाइपको पानी३६.६%
इनारको पानी०.७%
प्राकृतिक स्रोत१२.२%
अन्य स्रोत५०.५%

वडा ७

कुल घरधुरी: ४,३७७

पाइपको पानी४७.५%
प्राकृतिक स्रोत२.३%
अन्य स्रोत५०.२%

वडा ८

कुल घरधुरी: ६,९६०

पाइपको पानी५५.३%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत१.०%
अन्य स्रोत४३.७%

वडा ९

कुल घरधुरी: ४,४५२

पाइपको पानी७०.७%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत०.७%
अन्य स्रोत२८.५%

वडा १०

कुल घरधुरी: ५,०१४

पाइपको पानी७७.३%
इनारको पानी०.१%
प्राकृतिक स्रोत१.३%
अन्य स्रोत२१.४%

वडा ११

कुल घरधुरी: ४,९०१

पाइपको पानी९२.१%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत१.४%
अन्य स्रोत६.५%

वडा १२

कुल घरधुरी: ३,५४०

पाइपको पानी७४.२%
इनारको पानी०.४%
प्राकृतिक स्रोत१.८%
अन्य स्रोत२३.६%

वडा १३

कुल घरधुरी: ६,१०९

पाइपको पानी७५.५%
इनारको पानी०.२%
प्राकृतिक स्रोत५.४%
अन्य स्रोत१८.८%

वडा १४

कुल घरधुरी: ८,७९१

पाइपको पानी३४.३%
इनारको पानी०.३%
प्राकृतिक स्रोत२.५%
अन्य स्रोत६३.०%

वडा १५

कुल घरधुरी: ६,७९८

पाइपको पानी२७.५%
इनारको पानी०.१%
प्राकृतिक स्रोत२.९%
अन्य स्रोत६९.६%

वडा १६

कुल घरधुरी: ६,८१५

पाइपको पानी७६.४%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत८.१%
अन्य स्रोत१५.४%

वडा १७

कुल घरधुरी: १२,८१५

पाइपको पानी६७.७%
इनारको पानी०.१%
प्राकृतिक स्रोत८.९%
अन्य स्रोत२३.४%

वडा १८

कुल घरधुरी: ३,६०६

पाइपको पानी८०.८%
इनारको पानी०.५%
प्राकृतिक स्रोत१३.९%
अन्य स्रोत४.८%

वडा १९

कुल घरधुरी: ३,८५९

पाइपको पानी८३.२%
इनारको पानी०.१%
प्राकृतिक स्रोत३.६%
अन्य स्रोत१३.०%

वडा २०

कुल घरधुरी: १,०९६

पाइपको पानी७०.४%
इनारको पानी०.२%
प्राकृतिक स्रोत२८.६%
अन्य स्रोत०.८%

वडा २१

कुल घरधुरी: २,५२६

पाइपको पानी९५.६%
इनारको पानी०.८%
प्राकृतिक स्रोत३.०%
अन्य स्रोत०.७%

वडा २२

कुल घरधुरी: २,११६

पाइपको पानी८४.८%
इनारको पानी०.०%
प्राकृतिक स्रोत१४.८%
अन्य स्रोत०.३%

वडा २३

कुल घरधुरी: १,१९१

पाइपको पानी९५.५%
इनारको पानी०.७%
प्राकृतिक स्रोत३.४%
अन्य स्रोत०.३%

वडा २४

कुल घरधुरी: १,६५७

पाइपको पानी९७.५%
इनारको पानी०.३%
प्राकृतिक स्रोत१.०%
अन्य स्रोत१.२%

वडा २५

कुल घरधुरी: ४,९०२

पाइपको पानी८९.६%
इनारको पानी०.२%
प्राकृतिक स्रोत७.१%
अन्य स्रोत३.१%

वडा २६

कुल घरधुरी: ४,६७३

पाइपको पानी७५.६%
इनारको पानी०.५%
प्राकृतिक स्रोत१७.२%
अन्य स्रोत६.८%

वडा २७

कुल घरधुरी: ४,५६२

पाइपको पानी७१.०%
इनारको पानी०.९%
प्राकृतिक स्रोत२०.०%
अन्य स्रोत८.१%

वडा २८

कुल घरधुरी: १,१७७

पाइपको पानी८४.३%
इनारको पानी०.७%
प्राकृतिक स्रोत१०.४%
अन्य स्रोत४.७%

वडा २९

कुल घरधुरी: ४,५२८

पाइपको पानी८०.५%
इनारको पानी०.४%
प्राकृतिक स्रोत३.२%
अन्य स्रोत१५.९%

वडा ३०

कुल घरधुरी: ४,५१०

पाइपको पानी८२.७%
इनारको पानी०.५%
प्राकृतिक स्रोत२.७%
अन्य स्रोत१४.१%

वडा ३१

कुल घरधुरी: २,४२४

पाइपको पानी७६.१%
इनारको पानी१.९%
प्राकृतिक स्रोत१०.८%
अन्य स्रोत११.२%

वडा ३२

कुल घरधुरी: ४,०९०

पाइपको पानी९०.०%
इनारको पानी०.२%
प्राकृतिक स्रोत८.०%
अन्य स्रोत१.८%

वडा ३३

कुल घरधुरी: ३,२५१

पाइपको पानी९५.९%
इनारको पानी०.३%
प्राकृतिक स्रोत२.५%
अन्य स्रोत१.३%

खानेपानीका स्रोतहरूको विश्लेषण

पोखरा महानगरपालिकामा खानेपानीका स्रोतहरूको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा६७.६७% घरधुरीले पाइपको माध्यमबाट खानेपानी प्राप्त गर्दछन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. २४ मा सबैभन्दा बढी ९७.५३% घरधुरीले पाइपको पानी प्रयोग गर्दछन्।

पाइपको पानीPiped Water

६७.६७%

९६,८२१ घरधुरी(96,821 households)

इनारको पानीWell Water

०.२४%

३४९ घरधुरी(349 households)

प्राकृतिक स्रोतNatural Source

६.२७%

८,९६६ घरधुरी(8,966 households)

अन्य स्रोतOther Sources

२५.८१%

३६,९३२ घरधुरी(36,932 households)

खानेपानीका स्रोतहरूको विस्तृत विश्लेषणDetailed Drinking Water Sources Analysis of Pokhara

पाइपको पानी बढी प्रयोग गर्ने वडाWard with Highest Piped Water Use in Pokhara Metropolitan City

वडा २४

पाइपको पानी प्रयोग गर्ने दर: ९७.५३%97.53% piped water usage rate

विशेषताहरू

यस वडामा पाइपको पानी प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको प्रतिशत सबैभन्दा बढी रहेको छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा २९.८६% ले उच्च छ।

यसले यस वडामा खानेपानी आपूर्ति प्रणालीको विकास तथा पूर्वाधारमा गरिएको लगानी प्रभावकारी रहेको संकेत गर्दछ।

पाइपको पानी कम प्रयोग गर्ने वडाWard with Low Piped Water Use in Pokhara

वडा

पाइपको पानी प्रयोग गर्ने दर: २६.६८%26.68% piped water usage rate

सुधार आवश्यक क्षेत्र

यस वडामा पाइपको पानी प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको दर न्यून रहेकाले यस वडामा खानेपानी पूर्वाधारमा प्राथमिकताका साथ लगानी गरी पाइप प्रणाली विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।

खानेपानी गुणस्तर सूचकाङ्क

८३.३

राम्रो (Good)

सूचकाङ्क विवरण: खानेपानी गुणस्तर सूचकाङ्क विभिन्न स्रोतहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा पाइपको पानी र ट्युबवेलको पानीलाई बढी भार दिइएको छ।

व्याख्या: ८३.३ अंकले राम्रो (Good) खानेपानी गुणस्तर दर्शाउँछ। यसमा सुधारका लागि खानेपानी शोधन र सुरक्षित पानी आपूर्ति व्यवस्था सुदृढ गर्नुपर्छ।

खानेपानी स्रोतहरूको विश्लेषण

सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने स्रोतहरू
Tap/piped water inside house४८.६२%
Jar/bottle२५.४६%
Tap/piped water outside house१९.०६%
पाइप खानेपानीको अवस्था
पाइपको पानी६७.६७%

खानेपानी सुधारका रणनीतिहरू

पोखरा महानगरपालिकामा खानेपानीका स्रोतहरूको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

१.
पाइप पानीको विस्तार: वडा नं. जस्ता कम पाइप खानेपानी पहुँच भएका वडाहरूमा पाइप खानेपानी विस्तार गर्ने।
२.
पानी शुद्धिकरण कार्यक्रम: प्राकृतिक स्रोतबाट पानी प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूलाई पानी शुद्धिकरण गर्ने विधिहरू सिकाउने र आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराउने।
३.
इनार सुरक्षा कार्यक्रम: ट्युबवेल र इनारहरूको नियमित परीक्षण गरी जमिन मुनिको पानीको गुणस्तर सुनिश्चित गर्ने।
४.
सामुदायिक खानेपानी योजना: सामुदायिक स्तरमा खानेपानी व्यवस्थापन समितिहरू गठन गरी खानेपानी संरचनाहरूको दिगो व्यवस्थापन गर्ने।
५.
सार्वजनिक-निजी साझेदारी: जार/बोतलको पानी जस्ता निजी क्षेत्रका खानेपानी आपूर्तिकर्ताहरूसँग सहकार्य गरी दुर्गम क्षेत्रहरूमा खानेपानीको आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने।

यसरी पोखरा महानगरपालिकामा खानेपानीका स्रोतहरूको विश्लेषणले पालिकामा खानेपानी नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। वडागत आवश्यकता र विशेषताहरूलाई ध्यानमा राखी सुरक्षित खानेपानीको पहुँच बढाउन विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ।