तरकारीको प्रकार अनुसार उत्पादन र बिक्री - पोखरा महानगरपालिका (Vegetables by Production and Sales - Pokhara Metropolitan City)

पोखरा महानगरपालिकामा तरकारीको प्रकार अनुसार उत्पादन र बिक्री

परिचय

तरकारी पोखरा महानगरपालिकाको महत्त्वपूर्ण कृषि उत्पादन हो। यस क्षेत्रमा आलु, काउली, बन्दा, गोलभेडा, मूला, र अन्य विभिन्न प्रकारका तरकारीहरू उत्पादन गरिन्छ। यी तरकारीहरूले पालिकाको पोषण सुरक्षा र आर्थिक स्थितिमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउँछन्।

पोखरा महानगरपालिकाको तरकारी सम्बन्धी तथ्याङ्क अनुसार, यस क्षेत्रमा वार्षिक कुल २७१९१.९३ मेट्रिक टन तरकारी उत्पादन हुन्छ, जसमध्ये सबैभन्दा बढी आलु५४.१% अर्थात् १४७१२.१० मेट्रिक टन उत्पादन हुन्छ।

प्रमुख तरकारीहरू

पोखरा महानगरपालिकामा उत्पादित प्रमुख तरकारीहरू र तिनको उत्पादन परिमाण निम्नानुसार रहेको छ:

  • आलु: कुल ५४.१% (१४७१२.१० मेट्रिक टन)
  • गोलभेडा / टमाटर: कुल २१.४% (५८११.४१ मेट्रिक टन)
  • काक्रो: कुल ७.०% (१८९६.२८ मेट्रिक टन)
  • काउली: कुल ६.८% (१८३९.९७ मेट्रिक टन)
  • बन्दा: कुल ३.३% (८९९.४९ मेट्रिक टन)
  • भेडे खुर्सानी: कुल २.२% (५९२.५७ मेट्रिक टन)
  • करेला: कुल १.५% (४१५.२३ मेट्रिक टन)
  • घिरौला: कुल १.३% (३४८.५४ मेट्रिक टन)
  • रायोको साग: कुल ०.७% (१९९.३२ मेट्रिक टन)
  • मुला: कुल ०.५% (१२४.८६ मेट्रिक टन)
  • लौका: कुल ०.३% (८३.३१ मेट्रिक टन)
  • फर्सी: कुल ०.३% (७२.०० मेट्रिक टन)
  • घिउ सिमी: कुल ०.३% (६८.४४ मेट्रिक टन)
  • भिण्डी /रामतोरिया: कुल ०.१% (२४.१५ मेट्रिक टन)
  • अन्य तरकारी बाली: कुल ०.१% (२२.७२ मेट्रिक टन)
  • भण्टा/भ्यान्टा: कुल ०.१% (२१.८८ मेट्रिक टन)
  • च्याउ: कुल ०.१% (१६.६९ मेट्रिक टन)
  • गाँजर: कुल ०.०% (८.९३ मेट्रिक टन)
  • स्कुस: कुल ०.०% (८.६८ मेट्रिक टन)
  • पिडालु: कुल ०.०% (५.८३ मेट्रिक टन)
  • पालुङ्गो साग: कुल ०.०% (५.६१ मेट्रिक टन)
  • चिचिन्ना: कुल ०.०% (४.७८ मेट्रिक टन)
  • तरुल: कुल ०.०% (४.६६ मेट्रिक टन)
  • चम्सुरको साग: कुल ०.०% (३.१३ मेट्रिक टन)
  • राज्मा सिमी: कुल ०.०% (१.३० मेट्रिक टन)
  • सलगम: कुल ०.०% (०.०३ मेट्रिक टन)
  • बरेला: कुल ०.०% (०.०२ मेट्रिक टन)

तरकारी उत्पादनको विश्लेषण गर्दा, पोखरा महानगरपालिकामा उत्पादित कुल तरकारी मध्ये ३०.००% बिक्रीका लागि बजारमा जान्छ, जबकि ७०.००% घरायसी उपभोगमा खर्च हुन्छ। यसबाट वार्षिक रु. ७३३२८०.६६ हजार आम्दानी हुने अनुमान गरिएको छ।

उत्पादन र बिक्रीको दृष्टिकोणले हेर्दा, अनुमानित ३०% व्यावसायीकरण स्कोर रहेको छ, जसले पालिकाको तरकारी उत्पादनको व्यावसायीकरणको अवस्था देखाउँछ।

उत्पादन वितरण विश्लेषण

तरकारी बालीको प्रकार अनुसार उत्पादन वितरण र मुख्य तथ्यहरू

उत्पादन वितरण चार्ट

प्रमुख तथ्यहरू

  • कुल तरकारी उत्पादन
    २७१९१.९३ मेट्रिक टन
  • सबैभन्दा धेरै उत्पादन
    आलु (५४.१०%)
  • बिक्रीमा पठाइएको
    ३०.००% (८१५७.५६ मे.ट.)
  • घरायसी उपभोग
    ७०.००% (१९०३४.३७ मे.ट.)

व्यावसायीकरण स्कोर

३०% - न्यून व्यावसायीकरण
कम व्यावसायिकअति व्यावसायिक

व्यावसायीकरण स्कोर ३०% (न्यून व्यावसायीकरण स्तर)

बिक्री र आम्दानी विश्लेषण

तरकारी बालीको प्रकार अनुसार बिक्री र आम्दानी वितरण

आम्दानी वितरण चार्ट

आम्दानी तथ्यहरू

  • कुल बिक्री
    ८१५७.५६ मेट्रिक टन
  • कुल आम्दानी
    रु. ७३३,२८०,६६२
  • बढी आम्दानी दिने तरकारी
    आलु
    रु. ३६७,८०२,५००
  • औसत मूल्य प्रति किलो
    रु. ८९.८९

आम्दानी अनुपात

तरकारी प्रकारबिक्री (मे.ट.)आम्दानी (रु.)
आलु४४१३.६३३६७,८०२,५००
गोलभेडा / टमाटर१७४३.४२१७४,३४२,३००
काउली५५१.९९६४,३९८,९५०
काक्रो५६८.८८४७,४०७,०००
भेडे खुर्सानी१७७.७७२३,७०२,८८०
बन्दा२६९.८५१७,९८९,७८०
करेला१२४.५७१४,५३३,०५०
घिरौला१०४.५६६,९७०,८००
रायोको साग५९.८०३,९८६,३४०
घिउ सिमी२०.५३३,०७९,७९१
मुला३७.४६१,८७२,९३०
च्याउ५.०११,३३४,९६०
फर्सी२१.६०१,२९५,९६४
लौका२४.९९१,२४९,७०७
भिण्डी /रामतोरिया७.२४८४५,११०
भण्टा/भ्यान्टा६.५६६५६,३७०
अन्य तरकारी बाली६.८१५६७,९००
स्कुस२.६०३०३,७६५
गाँजर२.६८२२३,१२५
पालुङ्गो साग१.६८१६८,१८०
पिडालु१.७५१४५,६४०
तरुल१.४०१३९,७४०
चिचिन्ना१.४३११९,५२५
चम्सुरको साग०.९४७८,२२५
राज्मा सिमी०.३९६५,२००
बरेला०.०१५७०
सलगम०.०१३६०

उत्पादन र बिक्री तुलनात्मक विश्लेषण

प्रत्येक तरकारी बालीको उत्पादन र बिक्री अनुपातको तुलनात्मक अध्ययन

उत्पादन बनाम बिक्री वितरण

अर्थ ब्याख्या

माथिको चार्टमा हरेक तरकारी बालीको उत्पादन र बिक्री अनुपात देखाइएको छ। हरियो भाग आन्तरिक उपभोग र निलो भाग बिक्री परिमाण हो。

सबैभन्दा बढी बिक्री अनुपात बरेलाको रहेको छ。

तरकारी बिक्री दर

बरेला५०.००%
सलगम३३.३३%
तरुल३०.०४%
चम्सुरको साग३०.०३%
च्याउ३०.०२%
पिडालु३०.०२%
गाँजर३०.०१%
रायोको साग३०.००%
मुला३०.००%
बन्दा३०.००%
करेला३०.००%
फर्सी३०.००%
आलु३०.००%
राज्मा सिमी३०.००%
गोलभेडा / टमाटर३०.००%
काउली३०.००%
भेडे खुर्सानी३०.००%
काक्रो३०.००%
घिरौला३०.००%
घिउ सिमी३०.००%
लौका३०.००%
भण्टा/भ्यान्टा२९.९८%
भिण्डी /रामतोरिया२९.९८%
अन्य तरकारी बाली२९.९७%
स्कुस२९.९५%
पालुङ्गो साग२९.९५%
चिचिन्ना२९.९२%

ऐतिहासिक प्रवृत्ति विश्लेषण

तरकारी बालीको उत्पादनमा भएको ऐतिहासिक परिवर्तन र विकास

वार्षिक उत्पादन प्रवृत्ति (२०७८-२०८०)

प्रवृत्ति विश्लेषण

पछिल्ला वर्षहरूमा आलु उत्पादनमा क्रमिक वृद्धि भएको देखिन्छ。 २०७८ मा ६५.५ मेट्रिक टन उत्पादन भएकोमा २०८० मा बढेर ७६.८ मेट्रिक टन पुगेको छ。

त्यसैगरी, गोलभेडा र काउली उत्पादनमा पनि निरन्तर वृद्धि भएको देखिन्छ। यो तथ्याङ्कले पोखरा महानगरपालिकामा तरकारी बालीको क्षेत्रमा सकारात्मक विकास भइरहेको संकेत गर्दछ。

आर्थिक प्रभाव

तरकारी बाली उत्पादनको स्थानीय अर्थतन्त्रमा पारेको प्रभाव

कुल उत्पादन मूल्य

रु. २४४४२७४.५७ हजार

कुल उत्पादनको अनुमानित बजार मूल्य, औसत मूल्य प्रति किलो रु. ८९.८९ को आधारमा

वास्तविक आम्दानी

रु. ७३३२८०.६६ हजार

बिक्री भएको तरकारीबाट प्राप्त वास्तविक आम्दानी, जुन कुल उत्पादनको ३०.००% हो

तरकारी आर्थिक योगदान

१००%

अनुमानित तरकारी आत्मनिर्भरता स्तर, पालिकाको अनुमानित वार्षिक आवश्यकता (लगभग २५० मे.ट.) को आधारमा

तरकारी र स्थानीय अर्थतन्त्र

पोखरा महानगरपालिकामा तरकारी उत्पादनले स्थानीय अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। कुल २७१९१.९३ मेट्रिक टन तरकारी उत्पादन मध्ये १९०३४.३७मेट्रिक टन स्थानीय उपभोगमा प्रयोग हुन्छ, जबकि ८१५७.५६ मेट्रिक टन बिक्रीका लागि बजारमा जान्छ।

पोखरा महानगरपालिकाको प्रमुख तरकारी उत्पादनको विश्लेषण गर्दा आलु सबैभन्दा प्रभावकारी तरकारी बाली रहेको देखिन्छ, जसले कुल तरकारी उत्पादनको ५४.१०% हिस्सा ओगटेको छ।

कुल उत्पादन

२७१९१.९३

मेट्रिक टन

बजारीकरण दर

३०.००%

बिक्री/उत्पादन अनुपात

कुल आम्दानी

रु. ७३३२८०.६६

हजार रुपैयाँमा

तरकारी बालीको विस्तृत विश्लेषणDetailed Vegetable Analysis of Pokhara

प्रमुख तरकारी बालीMain Vegetable in Pokhara Metropolitan City

आलु

५४.१०% (१४७१२.१० मेट्रिक टन)

1. आलु५४.१%
2. गोलभेडा / टमाटर२१.४%
3. काउली६.८%

उत्पादन-बिक्री विश्लेषणProduction-Sales Analysis

बजार बिक्री३०.००%
आन्तरिक उपभोग७०.००%
सबैभन्दा बढी बजारीकृत तरकारी

उत्पादन र बिक्री अनुपातको आधारमा

बरेला

५०.००%

विस्तृत विश्लेषण

  • उत्पादन वितरण: पालिकामा सबैभन्दा बढी तरकारी ५४.१% (आलु) र त्यसपछि २१.४% (गोलभेडा / टमाटर) उत्पादन हुने गर्दछ।
  • बजारीकरण दर: कुल उत्पादनको ३०.००% बजारमा बिक्री हुन्छ जबकि ७०.००% आन्तरिक उपभोगमा प्रयोग हुन्छ। यसले पालिकाको तरकारी व्यावसायीकरणको अवस्था देखाउँछ।
  • खाद्य मूल्य: तरकारीहरू पौष्टिक तत्व र भिटामिनहरूको प्रमुख स्रोत हुन्। १९०३४.३७ मेट्रिक टन तरकारी स्थानीय उपभोगमा प्रयोग हुँदा पालिकाको खाद्य विविधता र पोषण सुरक्षामा योगदान पुर्‍याउँछ।
  • उत्पादन र आम्दानी सम्बन्ध: वार्षिक रु. ७३३२८०.६६ हजार आम्दानी हुने अनुमान गरिएको छ, जुन कुल ८१५७.५६ मेट्रिक टन तरकारी बिक्रीबाट प्राप्त हुन्छ।

आर्थिक प्रभाव विश्लेषण

उत्पादन मूल्य
रु. २४४४२७४.५७ हजार
वास्तविक आम्दानी
रु. ७३३२८०.६६ हजार
औसत मूल्य प्रति किलो

रु. ८९.८९

बिक्री मूल्यको आधारमा

निष्कर्ष र सिफारिसहरू

पोखरा महानगरपालिकाको तरकारी उत्पादनको अवस्थाको विश्लेषणबाट निम्न निष्कर्ष र सिफारिसहरू प्रस्तुत गर्न सकिन्छ:

१.
तरकारी उत्पादन विस्तार: प्रमुख तरकारी बालीहरूको उत्पादन क्षेत्र विस्तार गर्दै उच्च मूल्यका तरकारी बालीहरूको विविधीकरणमा जोड दिनुपर्ने।
२.
सिँचाइ सुविधा विस्तार: तरकारी खेतीलाई वर्षभरि सुनिश्चित गर्न साना सिँचाइ योजनाहरू विस्तार गरी भरपर्दो सिँचाइको व्यवस्था गर्नुपर्ने।
३.
बजारीकरण प्रवर्द्धन: पालिकामा ३०.००% तरकारी मात्र बिक्रीमा जाने अवस्था रहेकोले बजारीकरणको प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने देखिन्छ। शीत भण्डारण, प्रशोधन र बजार पहुँच सुदृढ गर्नुपर्ने।
४.
प्राङ्गारिक खेती प्रवर्द्धन: उच्च मूल्यका प्राङ्गारिक तरकारी उत्पादनमा जोड दिई, स्थानीय तरकारी उत्पादनको ब्रान्डिङ गरी बजारीकरण गर्नुपर्ने।
५.
प्राविधिक सहयोग र प्रशिक्षण: किसानहरूलाई आधुनिक तरकारी उत्पादन प्रविधि, रोग कीरा व्यवस्थापन, र बजारीकरण सम्बन्धी नियमित प्रशिक्षण दिन आवश्यक।

पोखरा महानगरपालिकामा तरकारी उत्पादनको वर्तमान अवस्थाले अझै विकासको प्रचुर सम्भावना देखाउँछ। उत्पादकत्व वृद्धि, प्रशोधन प्रविधिमा आधुनिकीकरण र व्यावसायीकरण मार्फत तरकारी उत्पादनलाई प्रोत्साहन गरी किसानको आय-आर्जनमा वृद्धि र खाद्य सुरक्षामा योगदान पुर्‍याउन सकिन्छ। यसका लागि स्थानीय सरकारले सक्रिय नीति निर्माण र प्रोत्साहन कार्यक्रम लागू गर्नु आवश्यक छ।