वडा अनुसार सिंचित र असिंचित क्षेत्रफल - पोखरा महानगरपालिका (Ward-wise Irrigated and Unirrigated Area - Pokhara Metropolitan City)

पोखरा महानगरपालिकामा वडा अनुसार सिंचित र असिंचित क्षेत्रफल

परिचय

सिंचाई कृषि उत्पादनलाई प्रभावकारी बनाउने महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। पोखरा महानगरपालिकामा वडागत रूपमा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको अवस्था विविध रहेको छ। सम्पूर्ण पालिकामा कुल १५१७२९५७३.०० हेक्टर क्षेत्रफल मध्ये ५०.५४% अर्थात् ७६६८८०७३.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ भने ४९.४६% अर्थात्७५०४१५००.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छैन।

वडागत विश्लेषण गर्दा वडा नं. मा सबैभन्दा बढी २३५४३५०९.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ भने वडा नं. मा सबैभन्दा बढी ३०४५२७८७.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा पुग्न सकेको छैन।

वडागत सिंचित क्षेत्रफलको अवस्था

पोखरा महानगरपालिकाका सबै वडाहरूमा सिंचाई सुविधाको वितरण असमान रहेको देखिन्छ। यहाँ वडागत रूपमा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरिएको छ:

  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल ४७४९२६७९.०० हेक्टर मध्ये१७०३९८९२.०० हेक्टर (३५.९%) सिंचित र ३०४५२७८७.०० हेक्टर (६४.१%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल १६०३५०३९.०० हेक्टर मध्ये३३९४९८६.०० हेक्टर (२१.२%) सिंचित र १२६४००५३.०० हेक्टर (७८.८%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल १९१३३४७८.०० हेक्टर मध्ये१५६८५३०७.०० हेक्टर (८२.०%) सिंचित र ३४४८१७१.०० हेक्टर (१८.०%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल १४९८३५१.०० हेक्टर मध्ये५६३५६७.०० हेक्टर (३७.६%) सिंचित र ९३४७८४.०० हेक्टर (६२.४%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल ३३७८०७९०.०० हेक्टर मध्ये२३५४३५०९.०० हेक्टर (६९.७%) सिंचित र १०२३७२८१.०० हेक्टर (३०.३%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल १०४०१०८.०० हेक्टर मध्ये६३३१४०.०० हेक्टर (६०.९%) सिंचित र ४०६९६८.०० हेक्टर (३९.१%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल २७९९५७४८.०० हेक्टर मध्ये१४४२६२९५.०० हेक्टर (५१.५%) सिंचित र १३५६९४५३.०० हेक्टर (४८.५%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल ४७५३३८०.०० हेक्टर मध्ये१४०१३७७.०० हेक्टर (२९.५%) सिंचित र ३३५२००३.०० हेक्टर (७०.५%) असिंचित
  • वडा नं. : कुल क्षेत्रफल १२७२४४.०० हेक्टर मध्ये१२७२४४.०० हेक्टर (१००.०%) सिंचित र ०.०० हेक्टर (०.०%) असिंचित

सिंचित क्षेत्रफलको विश्लेषण गर्दा, सबैभन्दा बढी सिंचित क्षेत्रफल वडा नं. मा २३५४३५०९.०० हेक्टर रहेको देखिन्छ, जुन उक्त वडाको कुल क्षेत्रफलको ६९.७% हिस्सा हो।

सिंचाई क्षेत्रफल विश्लेषण

कुल क्षेत्रफल: १५१७२९५७३.०० हेक्टर

समग्र सिंचित र असिंचित क्षेत्रफल

समग्र सिंचाई अवस्था

विवरणक्षेत्रफल (हेक्टर)प्रतिशत
सिंचित क्षेत्रफल७६६८८०७३.००५०.५४%
असिंचित क्षेत्रफल७५०४१५००.००४९.४६%
जम्मा क्षेत्रफल१५१७२९५७३.००१००.००%

सिंचाई प्रगति स्कोर

५१% - मध्यम स्तर
कमअति उच्च

सिंचित क्षेत्रफल प्रतिशत ५१% (मध्यम)

नोट: सिंचाई प्रगति स्कोर कुल क्षेत्रफलमा सिंचित क्षेत्रफलको अनुपातमा आधारित छ।

समग्र सिंचाई विश्लेषण

सिंचित क्षेत्रफल५०.५४%
असिंचित क्षेत्रफल४९.४६%

वडागत सिंचित र असिंचित क्षेत्रफल विवरण

प्रत्येक वडामा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको वितरण

वडा नं.सिंचित क्षेत्रफल (हेक्टर)असिंचित क्षेत्रफल (हेक्टर)कुल क्षेत्रफल (हेक्टर)सिंचित क्षेत्रफल %
१७०३९८९२.००३०४५२७८७.००४७४९२६७९.००३५.८८%
३३९४९८६.००१२६४००५३.००१६०३५०३९.००२१.१७%
१५६८५३०७.००३४४८१७१.००१९१३३४७८.००८१.९८%
५६३५६७.००९३४७८४.००१४९८३५१.००३७.६१%
२३५४३५०९.००१०२३७२८१.००३३७८०७९०.००६९.६९%
६३३१४०.००४०६९६८.००१०४०१०८.००६०.८७%
१४४२६२९५.००१३५६९४५३.००२७९९५७४८.००५१.५३%
१४०१३७७.००३३५२००३.००४७५३३८०.००२९.४८%
१२७२४४.०००.००१२७२४४.००१००.००%
जम्मा७६६८८०७३.००७५०४१५००.००१५१७२९५७३.००५०.५४%

वडागत सिंचित एकाई वितरण

प्रत्येक वडामा सिंचित एकाई वितरणको अवस्था

नोट: सिंचित एकाई भनेको कुल क्षेत्रफलको अनुपातमा सिंचित क्षेत्रफलको प्रतिशत हो।

वडागत सिंचाईको समग्र तथ्याङ्क

कुल सिंचित क्षेत्रफल

७६६८८०७३.००

हेक्टर

सिंचित क्षेत्रफल प्रतिशत

५०.५४%

कुल क्षेत्रफलको

सबैभन्दा बढी सिंचित वडा

२३५४३५०९.०० हेक्टर

सबैभन्दा कम सिंचित वडा

१२७२४४.०० हेक्टर

तथ्याङ्क विश्लेषण सारांश
  • पोखरा महानगरपालिकामा कुल क्षेत्रफलको ५०.५४% सिंचित र ४९.४६% असिंचित रहेको अवस्था छ।
  • वडागत विश्लेषण गर्दा सिंचित क्षेत्रफलको वितरण असमान रहेको छ, केही वडाहरूमा अधिक र केहीमा न्यून सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ।
  • वडा नं. मा सबैभन्दा बढी सिंचित क्षेत्रफल र वडा नं. मा सबैभन्दा कम सिंचित क्षेत्रफल रहेको छ।
  • पालिकाले असिंचित क्षेत्रमा सिंचाई सुविधा विस्तार गर्न विशेष योजना तयार गर्नुपर्ने देखिन्छ।

सिंचाई अन्तराल र चुनौती

पोखरा महानगरपालिकामा सिंचाईको अवस्था विश्लेषण गर्दा कुल१५१७२९५७३.०० हेक्टर क्षेत्रफल मध्ये७५०४१५००.०० हेक्टर (४९.४६%) क्षेत्रफलमा अझै सिंचाई सुविधा पुग्न नसकेको देखिन्छ, जुन एउटा ठूलो चुनौती हो।

वडा नं. मा सबैभन्दा बढी ३०४५२७८७.०० हेक्टर क्षेत्रफल असिंचित रहेको छ, जसले उक्त वडामा सिंचाई विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई इङ्गित गर्दछ।

कुल क्षेत्रफल

१५१७२९५७३.००

हेक्टर

सिंचित क्षेत्रफल

५०.५४%

(७६६८८०७३.०० हेक्टर)

सिंचाई अन्तराल

४९.४६%

(७५०४१५००.०० हेक्टर)

वडागत सिंचाई विश्लेषणWard-wise Irrigation Analysis of Pokhara

सबैभन्दा बढी सिंचित क्षेत्र भएको वडाWard with highest irrigated area in Pokhara Metropolitan City

वडा नं.

२३५४३५०९.०० हेक्टर (६९.७%)

. वडा नं. २३५४३५०९.० हेक्टर
. वडा नं. १७०३९८९२.० हेक्टर
. वडा नं. १५६८५३०७.० हेक्टर

सिंचाई चुनौती भएको वडाWard with irrigation challenges

वडा नं.

३०४५२७८७.०० हेक्टर असिंचित क्षेत्र (६४.१%)

. वडा नं. ३०४५२७८७.० हेक्टर
. वडा नं. १३५६९४५३.० हेक्टर
. वडा नं. १२६४००५३.० हेक्टर

विस्तृत विश्लेषण

  • सिंचाई वितरण: पालिकामा औसत ८५२०८९७.०० हेक्टर प्रति वडा सिंचित क्षेत्रफल रहेको छ। उच्च सिंचित वडा नं. (२३५४३५०९.० हेक्टर) र न्यून सिंचित वडा नं. (३३९४९८६.० हेक्टर) बीच ठूलो भिन्नता रहेको छ।
  • सिंचाई अन्तराल: पालिकामा कुल क्षेत्रफलको ४९.४६% ७५०४१५००.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा पुग्न नसकेको अवस्था छ।
  • सिंचाई दक्षता: सिंचाईको दिगोपना स्कोर ५१% रहेकोले मध्यम अवस्था देखिन्छ। यसलाई अझ सुधार गर्न विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
  • सिंचाई प्राथमिकता: वडा नं. मा सबैभन्दा बढी ३०४५२७८७.० हेक्टर असिंचित क्षेत्रफल रहेकोले सिंचाई विकास योजनामा यस वडालाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने देखिन्छ।

वडागत सिंचाई प्रतिशत

वडा नं. १००.०%
वडा नं. ८२.०%
वडा नं. ६९.७%
वडा नं. ६०.९%
वडा नं. ५१.५%

निष्कर्ष र सिफारिसहरू

पोखरा महानगरपालिकाको वडागत सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको विश्लेषणबाट निम्न निष्कर्ष र सिफारिसहरू गर्न सकिन्छ:

१.
सिंचाई पूर्वाधार विस्तार: हाल पालिकाको कुल क्षेत्रफलको ४९.४६% असिंचित रहेकोले यी क्षेत्रहरूमा, विशेषगरी वडा नं. मा, सिंचाई पूर्वाधार विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।
२.
वडागत प्राथमिकीकरण: सिंचाई अन्तराल बढी भएका वडाहरूमा प्राथमिकताका साथ सिंचाई विकास योजना तयार गरी कार्यान्वयन गर्नुपर्ने।
३.
सामुदायिक सहभागिता: वडागत स्तरमा सिंचाई उपभोक्ता समिति गठन गरी सिंचाई पूर्वाधारको निर्माण, संचालन र मर्मतमा सामुदायिक सहभागिता बढाउनुपर्ने।
४.
वैकल्पिक सिंचाई प्रविधि: भूगोल र भू-बनावट अनुसार ठूला सिंचाई पूर्वाधार निर्माण गर्न कठिन स्थानहरूमा साना सिंचाई, थोपा सिंचाई, स्प्रिङ्कलर सिंचाई जस्ता वैकल्पिक प्रविधिहरूको प्रयोग बढाउनुपर्ने।
५.
बजेट प्राथमिकीकरण: पालिका र वडा स्तरीय बजेट निर्माण गर्दा सिंचाई पूर्वाधार विकासलाई उच्च प्राथमिकतामा राखी बजेट विनियोजन गर्नुपर्ने।

पोखरा महानगरपालिकामा सिंचाईको अवस्थालाई सुधार गर्न सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूको समन्वयात्मक प्रयास आवश्यक छ। वडागत स्तरमा सिंचाई पूर्वाधार विकासका लागि योजनाबद्ध कार्यक्रम संचालन गरी कृषि उत्पादकत्व वृद्धि गर्न सके पालिकाको समग्र आर्थिक विकासमा टेवा पुग्न जानेछ।