सिंचाई कृषि उत्पादनलाई प्रभावकारी बनाउने महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। पोखरा महानगरपालिकामा वडागत रूपमा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको अवस्था विविध रहेको छ। सम्पूर्ण पालिकामा कुल १५१७२९५७३.०० हेक्टर क्षेत्रफल मध्ये ५०.५४% अर्थात् ७६६८८०७३.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ भने ४९.४६% अर्थात्७५०४१५००.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छैन।
वडागत विश्लेषण गर्दा वडा नं. ५ मा सबैभन्दा बढी २३५४३५०९.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा उपलब्ध छ भने वडा नं. १ मा सबैभन्दा बढी ३०४५२७८७.०० हेक्टर क्षेत्रफलमा सिंचाई सुविधा पुग्न सकेको छैन।
पोखरा महानगरपालिकाका सबै वडाहरूमा सिंचाई सुविधाको वितरण असमान रहेको देखिन्छ। यहाँ वडागत रूपमा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरिएको छ:
सिंचित क्षेत्रफलको विश्लेषण गर्दा, सबैभन्दा बढी सिंचित क्षेत्रफल वडा नं.५ मा २३५४३५०९.०० हेक्टर रहेको देखिन्छ, जुन उक्त वडाको कुल क्षेत्रफलको ६९.७% हिस्सा हो।
कुल क्षेत्रफल: १५१७२९५७३.०० हेक्टर
| विवरण | क्षेत्रफल (हेक्टर) | प्रतिशत |
|---|---|---|
| सिंचित क्षेत्रफल | ७६६८८०७३.०० | ५०.५४% |
| असिंचित क्षेत्रफल | ७५०४१५००.०० | ४९.४६% |
| जम्मा क्षेत्रफल | १५१७२९५७३.०० | १००.००% |
सिंचित क्षेत्रफल प्रतिशत ५१% (मध्यम)
नोट: सिंचाई प्रगति स्कोर कुल क्षेत्रफलमा सिंचित क्षेत्रफलको अनुपातमा आधारित छ।
प्रत्येक वडामा सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको वितरण
| वडा नं. | सिंचित क्षेत्रफल (हेक्टर) | असिंचित क्षेत्रफल (हेक्टर) | कुल क्षेत्रफल (हेक्टर) | सिंचित क्षेत्रफल % |
|---|---|---|---|---|
| १ | १७०३९८९२.०० | ३०४५२७८७.०० | ४७४९२६७९.०० | ३५.८८% |
| २ | ३३९४९८६.०० | १२६४००५३.०० | १६०३५०३९.०० | २१.१७% |
| ३ | १५६८५३०७.०० | ३४४८१७१.०० | १९१३३४७८.०० | ८१.९८% |
| ४ | ५६३५६७.०० | ९३४७८४.०० | १४९८३५१.०० | ३७.६१% |
| ५ | २३५४३५०९.०० | १०२३७२८१.०० | ३३७८०७९०.०० | ६९.६९% |
| ६ | ६३३१४०.०० | ४०६९६८.०० | १०४०१०८.०० | ६०.८७% |
| ७ | १४४२६२९५.०० | १३५६९४५३.०० | २७९९५७४८.०० | ५१.५३% |
| ८ | १४०१३७७.०० | ३३५२००३.०० | ४७५३३८०.०० | २९.४८% |
| ९ | १२७२४४.०० | ०.०० | १२७२४४.०० | १००.००% |
| जम्मा | ७६६८८०७३.०० | ७५०४१५००.०० | १५१७२९५७३.०० | ५०.५४% |
प्रत्येक वडामा सिंचित एकाई वितरणको अवस्था
नोट: सिंचित एकाई भनेको कुल क्षेत्रफलको अनुपातमा सिंचित क्षेत्रफलको प्रतिशत हो।
७६६८८०७३.००
हेक्टर
५०.५४%
कुल क्षेत्रफलको
५
२३५४३५०९.०० हेक्टर
९
१२७२४४.०० हेक्टर
पोखरा महानगरपालिकामा सिंचाईको अवस्था विश्लेषण गर्दा कुल१५१७२९५७३.०० हेक्टर क्षेत्रफल मध्ये७५०४१५००.०० हेक्टर (४९.४६%) क्षेत्रफलमा अझै सिंचाई सुविधा पुग्न नसकेको देखिन्छ, जुन एउटा ठूलो चुनौती हो।
वडा नं. १ मा सबैभन्दा बढी ३०४५२७८७.०० हेक्टर क्षेत्रफल असिंचित रहेको छ, जसले उक्त वडामा सिंचाई विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई इङ्गित गर्दछ।
१५१७२९५७३.००
हेक्टर
५०.५४%
(७६६८८०७३.०० हेक्टर)
४९.४६%
(७५०४१५००.०० हेक्टर)
वडा नं. ५
२३५४३५०९.०० हेक्टर (६९.७%)
वडा नं. १
३०४५२७८७.०० हेक्टर असिंचित क्षेत्र (६४.१%)
पोखरा महानगरपालिकाको वडागत सिंचित र असिंचित क्षेत्रफलको विश्लेषणबाट निम्न निष्कर्ष र सिफारिसहरू गर्न सकिन्छ:
पोखरा महानगरपालिकामा सिंचाईको अवस्थालाई सुधार गर्न सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूको समन्वयात्मक प्रयास आवश्यक छ। वडागत स्तरमा सिंचाई पूर्वाधार विकासका लागि योजनाबद्ध कार्यक्रम संचालन गरी कृषि उत्पादकत्व वृद्धि गर्न सके पालिकाको समग्र आर्थिक विकासमा टेवा पुग्न जानेछ।